xxx พิธีมม็วด จ.บุรีรัมย์ - Mahidol Cultural Mapping Project
header image
รู้จักกับเรา arrow ชาติพันธุ์&ภาษา arrow จ.บุรีรัมย์ arrow พิธีมม็วด จ.บุรีรัมย์
พิธีมม็วด จ.บุรีรัมย์ Print E-mail
15 พ.ย. 2006 11:37น.

เป็นพิธีกรรมที่ทำขึ้นเพื่อรักษาคนไข้ในครอบครัวชาวไทยเขมร  โดยมีคนทรงเรียกว่า มม็วด เป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับวิญญาณของผีบรรพบุรุษ  ซึ่งญาติพี่น้องมีความรู้สึกว่าวิญญาณนั้นคงมีความผูกพันกับครอบครัวมากและสามารถดลบันดาลให้เกิดเหตุการณ์ต่างๆ ได้ทั้งด้านดีและด้านเลว  ในการประกอบพิธีแต่ละครั้งต้องสร้างปะรำพิธีและจัดเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ  การรักษาพยาบาลใช้วิธีการรักษาด้วยสมุนไพร  การเสกเป่าด้วยน้ำหมาก  การรดน้ำมนต์  การบีบนวดตามร่างกาย  และการฟ้อนรำประกอบการบรรเลงดนตรีด้วยวงปี่พาทย์พื้นบ้านของชาวไทยเขมร

พิธีกรรมนี้ทำติดต่อมาแต่โบราณ  ถือเป็นพิธีกรรมที่ศักดิ์สิทธิ์  การประกอบพิธีนี้แบ่งเป็น 2 ช่วงระยะเวลา คือ

                ระยะแรก  การรักษาด้วยการแพทย์แผนปัจจุบันไม่สามารถรักษาให้หายได้  จึงเลือกวิธีการรักษาด้วยพิธีกรรมมม็วดในวันหรือเวลาใดก็ได้  ยกเว้นวันพระแต่จะต้องมีการบนบานก่อนที่จะมีพิธีกรรม

                ช่วงที่สอง  นิยมประกอบพิธีกรรมนี้ในช่วงเดือน ก.พ. ถึง เม.ย. (เดือน 3 ถึง เดือน 5)  กำหนดเวลาและการเลือกที่จะประกอบพิธีกรรมมม็วดเกิดขึ้นจากพิธีกรรมอย่างหนึ่งที่เรียกว่า โบล  ซึ่งเป็นพิธีกรรมสืบหาสาเหตุของการเจ็บป่วย  และเมื่อทราบจากการโบลว่าจะต้องประกอบพิธีกรรมมม็วด  ญาติพี่น้องก็จะให้ผู้ประกอบการโบลกำหนดเวลาทำพิธีให้และบอกกล่าวให้รู้กันทั่วในหมู่ญาติ  เพื่อเตรียมสิ่งของเครื่องใช้ให้ถูกต้องครบถ้วนซึ่งถือเป็นสิ่งสำคัญมาก

ผู้ประกอบพิธีกรรม ได้แก่ ครูมม็วด บริวาร ผู้ร่วมพิธีกรรม  ครูมม็วดจะเป็นผู้ป่วยหรือญาติผู้ป่วยก็ได้  โดยมากมักเป็นผู้หญิงมีอาวุโส  มีประสบการณ์ด้านการรักษาด้วยพิธีกรรมนี้มานาน  โดยต้องผ่านพิธีกรรมการประสิทธิ์ประสาทวิชา (ประเซอะ) หรือการแต่งตั้งจากครูมม็วดคนเดิมก่อน  นอกจากนี้แล้วครูมม็วดจะต้องเป็นผู้ที่มีจิตวิทยาในการพูดที่ดี  มีอารมณ์เยือกเย็น  มีไหวพริบดี  เป็นผู้ที่สนใจในการทำบุญทำกุศลและให้ความร่วมมือในการช่วยเหลือสังคม  ทั้งยังเป็นผู้ทำหน้าที่เข้าทรงเลี้ยงผีประจำหมู่บ้านด้วย  ครูมม็วดมีบทบาทในการควบคุมการประกอบพิธีกรรมตั้งแต่เป็นคนเริ่มเข้าทรงคนแรกเพื่อขับไล่ผีที่ไม่เกี่ยวข้อง  ตรวจการจัดองค์ประกอบพิธี  อาจเข้าทรงแทนหากเจ้าภาพคนใดไม่สามารถเข้าทรงได้ด้วยตนเอง  และเข้าทรงครั้งสุดท้ายเพื่อยุติพิธีกรรม  ส่วนบริวาร  เป็นผู้ประกอบพิธีกรรมคนอื่น ๆ ในตระกูลที่สามารถเข้าทรงได้  ส่วนใหญ่จะเป็นผู้หญิง  เป็นที่น่าสังเกตว่าอาจสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทและอำนาจของผู้หญิงในการจัดการเรื่องต่าง ๆ ในครอบครัวและตระกูล เช่น การแบ่งมรดก  โดยผ่านการเข้าทรงแสดงเจตจำนงของบรรพบุรุษ  การจัดเตรียมพิธีต้องเตรียมการล่วงหน้า 2-3 วัน  ยกเว้นการสร้างปะรำพิธีนิยมสร้างในวันประกอบพิธี  ดั้งนั้นจึงต้องมีการรวมกลุ่มกันในหมู่ญาติก่อนล่วงหน้าเพื่อเตรียมสิ่งของให้ถูกต้องโดยมีผู้รู้เป็นผู้แนะนำดูแล (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 :  168)  ปัจจุบันพิธีกรรมนี้ยังปรากฏอยู่ที่บ้านตะโกราย  ต.บ้านบัว  อ.เมือง (จารีรัตน ปรกแก้ว และคณะ ใน เอกสารวิชาการราชภัฎบุรีรัมย์ ฉบับปฐมฤกษ์  มหกรรมวัฒนธรรม 2541, 2541 : 31)


User Comments
Please login or register to add comments

Last Updated ( 22 ก.ค. 2007 17:26น. )
Statistics
Visitors: 226244
Who's Online
We have 43 guests online