xxx ภูมิปัญญาในการแก้ปัญหาดินเค็ม - Mahidol Cultural Mapping Project
header image
รู้จักกับเรา arrow ภูมิปัญญา arrow จ.อุบลราชธานี arrow ภูมิปัญญาในการแก้ปัญหาดินเค็ม
ภูมิปัญญาในการแก้ปัญหาดินเค็ม Print E-mail
15 พ.ย. 2006 10:41น.

ภูมิปัญญาในการแก้ปัญหาดินเค็มของชาวบ้าน
    โดยปกติที่นาในอีสานจะมีบริเวณดินเค็มปะปนอยู่ประปราย  โดยเฉพาะนาที่อยู่ใกล้ลูกเนินซึ่งเคยเป็นป่าและบริเวณแหล่งน้ำ  ชาวบ้านมีวิธีในการแก้ปัญหาดังกล่าวหลายวิธี
    1. ทำคันนาขนาดใหญ่กั้นระหว่างบ่อเกลือกับพื้นที่ทำนา  บนคันดินมักจะปลูกต้นไม้ทนเค็ม เช่น ต้นเสียว ต้นสะแก และอื่นๆ  คันดินจะช่วยกักน้ำให้เต็มผืนนา  ทำนาได้ตามปกติ  เมื่อน้ำในบริเวณที่นามากกว่า  ก็จะซึมผ่านคันดินไปสู่ที่ดินเค็มหรือบ่อเกลือ  ซึ่งโดยปกติจะปล่อยไว้เป็นที่โล่งให้น้ำไหลลงสู่ที่ลุ่มหรือแหล่งน้ำ  ทำให้เปลี่ยนทิศทางของกระแสน้ำเค็ม  ก็จะสามารถทำนาได้ตามปกติ
    2. ทำร่องน้ำดักดินเค็ม  ในกรณีที่นาอยู่บริเวณที่ลุ่มใกล้เนินดินที่เป็นแหล่งดินเค็ม  ชาวบ้านจะทำร่องน้ำขนาดลึกประมาณครึ่งเมตร  กว้าง 1-2 เมตร  หรือขุดดินทำคันดินเหมือนวิธีที่ 1 และขณะเดียวกันก็จะได้ร่องน้ำพร้อมกัน  เมื่อน้ำชะเอาเกลือไหลจากที่สูงก็จะไหลลงร่องน้ำดังกล่าว  และไหลลงตามร่องไปสู่แหล่งน้ำใกล้เคียง  น้ำเค็มจะไม่ซึมสู่ที่นา
    3. การปลูกต้นไม้ในคันนาและในที่ดอน  ชาวบ้านทราบกันดีว่าถ้ามีต้นไม้ก็มักจะมีดินเค็มน้อย  หรือไม่มีดินเค็ม  มีต้นไม้แล้วบริเวณที่เคยเป็นดินเค็มก็จะเกิดหญ้าคลุมดิน  ชาวบ้านจึงนิยมปลูกต้นไม้ที่ทนเค็มเพื่อป้องกันดินเค็ม
    4. การใช้ปุ๋ยคอก  แกลบ และเศษพืช    สิ่งเหล่านี้จะช่วยสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ดิน  และช่วยยับยั้งดินเค็มในนาได้เป็นอย่างดี
    5. การใช้พันธุ์ข้าวทนเค็ม  ชาวบ้านรู้จักที่จะเลือกพันธุ์ข้าวและพันธุ์ไม้ที่มีคุณสมบัติในการทนดินเค็ม
    6. ทำคันนาขังน้ำลดความเค็ม  บริเวณที่เป็นดินเค็มจะต้องทำคันนาให้สูงรอบๆ ที่ดินเค็ม  แบ่งซอยให้เป็นแปลงเล็ก  ขังน้ำให้เต็ม  ใส่ปุ๋ยคอกและเศษพืชมากๆ ก็จะสามารถปลูกข้าวได้  ถ้าขาดน้ำหรือน้ำน้อยข้าวจะลีบหรือตายทันที (ประจักษ์ บุญอารีย์, 2544 : 55-56)



User Comments
Please login or register to add comments

Last Updated ( 22 ก.ค. 2007 15:58น. )
Statistics
Visitors: 226250
Who's Online
We have 33 guests online